Milyonları İlgilendiren Önemli Sistem! Türkiye’de Bir İlk

Gazi Üniversitesi Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde (DEMAR), yapıların depreme karşı dayanıklı olup olmadığını tespit edebilecek mobil uygulama sistemi geliştirildi.

‘Bina kontrol’ adı verilen sistem, bina ve araziyle ilgili bazı basit sorulara verilecek cevaplarla yapıyı puanlandırıp, güvenli olup olmadığını tespit edebilecek.

Gazi Üniversitesi bünyesindeki DEMAR, bina güvenliğini test edebilecek mobil uygulama sistemi geliştirdi

‘Bina kontrol’ adı verilen sistemde kullanıcılar, binanın ve bulunduğu arazinin özelliklerine ilişkin cevaplayacakları birkaç basit soru ile evlerinin, iş yerlerinin depreme karşı dayanıklı olup olmadıklarını öğrenebilecek.

Çalışmaları devam etmekte olan mobil uygulama projesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunuldu. Proje, bakanlıkca onaylandıktan sonra birkaç yıl içinde tamamlanacak ve mobil uygulama biçiminde hizmet sunmaya başlayacak.

‘RİSKLERİN TAMAMINI TESPİT EDECEK’
DEMAR Müdürü Prof. Dr. Samet Arslan, proje ile, mobil cihazlar üzerinden, binalarda basit görsel inceleme metotları ile ön risk değerlendirmesi yapılacağını söyledi. Prof. Dr. Arslan, “2000 senesinden önceki yapı stoğu ile alakalı ciddi sıkıntımız var.

Bunları teker teker, kısa bir süre içinde profesyonel gözetiminde incelemek imkansız. Bunu nasıl hızlandırabiliriz? Teknolojiyi kullanarak hızlandırabiliriz. Bu proje riskli yapıların tespiti, yalnızca deprem değil yol çökmesi riski, sel dahil, etrafta yapılan yanlış kazı gibi buna benzer risklerin tamamını tespit edecek bir proje.

‘YAPAY ZEKA İLE BİNA ANALİZİ YAPIYORUZ’
Prof. Dr. Arslan, ön çalışmayı yaptıklarını belirterek, “Binaların risk analizini yapmak için bu işle ilgili teknik bilgisi olmayan; ama okuduğunu anlayabilecek seviyede bilgi sahibi bir insanın basit sorulara vereceği cevapları kullanıyoruz. Sonra bunu merkeze aktarıyoruz, bu bakanlığın merkezi olabilir. Burada yapay zekayla bina ile alakalı analizi yapıyoruz.

Böyle bir sistem kurmaya çalışmaktayız. Bu cep telefonuna yüklenecek bir uygulama olacak. Bunu insanlar telefonlarına indirerek, bilgileri dolduracak. Soruların güçlük seviyesi düşük, bu işin profesyonelı olan kişilerin cevaplandırabileceği güçlükta değil sorular.

Telefonu eline alacak, oradaki soruları cevaplayacak, soruları cevapladıktan sonra anlık şekilde bütün verileri bilgisayara yükleyerek analiz yapabilecek hale geleceğiz. Sorular çok kolay, sohbet sırasında insanların birbirlerine soracağı sorular. Bunun dışında bizim Türkiye’de yapı envanterini çıkarabilme şansımız yok. Ancak böyle bir program kullanarak yapabiliriz” ifadelerini kullandı.

‘BİNA PUANLANDIRILACAK’
Mobil uygulamanın nasıl kullanılacağını anlatan Prof. Dr. Arslan, “Program binanın resmini çekmenizi istiyor. Uzaktan binanın resmini çekiyorsunuz. Otomatik olarak telefon binanın nerde olduğunu, lokasyonunu belirliyor. Ardından sorulara geçiyor. ‘Binanızın zemini nasıl?’ ‘Geçmiş dönemde hiçbir neden olmadan camlarınızda kırılma oldu mu?’ ‘Kapılarınız geçen sene çok iyi açılıp kapanırken şimdi kapı ve pencere kanatlarında sıkışma problemi oldu mu?’ ‘Çok yakın zamanda çevrenizde inşaat oldu mu?’ ‘Yolda göçme oldu mu’, ‘Binanızda hiç dikkatinizi çeken çatlak oldu mu?’ ‘Oldu’ diyorsa, ‘resmini çekin’ diyoruz.

Çatlaklar bizlere çok şey söylüyor. Çatlakların büyüklüğü, biçiminden binanın başına ne geldiğini anlayabilirsiniz. Bunlar çok kolay; ama kritik sorular. Bu bilgilerin analizini merkez yapacak, analizden sonra binayı puanlandıracak. Binada sorun görünmüyorsa kısa bir mesaj gönderecek ‘sorun yok’ diye. Eğer sorun görünüyorsa, problemleri birkaç aşamaya ayıracak. Mesela, dün bir çatlak vardı, bugün çok ilerledi. Bu ‘acil olarak binayı boşaltın’ manasına gelir nerdeyse” diye konuştu.

‘AFAD DA İŞİN İÇİNDE OLACAK’
Bu durumun bakanlığın il müdürlüğündeki birimine iletileceğini dile getiren Prof. Dr. Arslan, “Hemen oraya bir profesyonel ekibin gitmesi sağlanacak. ‘Geçen yıl yoktu; ancak bu yıl kapılarda zorlanma oldu’ orayı ‘gri bölge’ye alıp zaman olunca profesyonel gönderilebilecek. ‘Acil müdahale’, ‘zaman içerisinde müdahale’, ‘beklese de olur’, ‘acil analiz’, ‘acil boşaltılması gerekmektedir’ gibi bilgisayar, gruplandırmasını yapacak.

Bu analizler yapılacak, istatistiği çıkarılacak, bunlar platform üzerinden ilgili birimlerce kullanılacak. AFAD da işin içinde olacak. AFAD da bu projeyi üstlenebilir; ama acil müdahale gündeme gelince AFAD da devreye girecek” ifadesini kullandı.

‘BEYAZ, SİYAH VE GRİ BİNALAR’
Prof. Dr. Arslan, bakanlıktan alınacak onayın ardından birkaç yıl içinde ‘bina kontrol’ isimli mobil uygulamanın hayata geçeceğini belirterek, risk durumunu ‘beyaz’, ‘siyah’ ve ‘gri’ olarak kategorilendireceklerini belirtti. Prof. Dr. Arslan, verilen cevapların analizinde binanın güvenli olduğu ortaya çıkarsa bunun ‘beyaz’ kategoride olduğuna işaret ederek, “Bina eğimli bir arazide yer almakta, önceden heyelan oldu, kapı-camlar hep sıkışıyor veya binada hep sesler duyuluyor bunlar anında siyahtır, hasar görme olasılığı çok yüksek, direkt merkeze bildirilecek. AFAD’ın merkezine bunlar acil olarak sinyal olarak geçecek. ‘Gri’ bölgelerde zamana bağlı, birkaç gün bekleyebilir gibi. Biraz daha uzun zamana yayılabilecek olabilir sinyale göre. Bu program bina ile alakalı ön rapor hazırlayacak” dedi.



Makaleyi Paylaşın:


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir